Güreş (Serbest ve Grekoromen)

Güreş, insanlık tarihinin en eski sporlarından biridir. Olimpik güreş bugün iki stilde yapılır: belden aşağı tutuşun serbest olduğu serbest güreş ve yalnızca üst bedenle güreşilen grekoromen güreş. Türkiye için güreşin ayrı bir anlamı vardır: olimpiyat tarihimizin en başarılı branşıdır.

Tarihçe

Güreş, antik çağlardan beri pek çok kültürde vardır; Antik Yunan olimpiyatlarının da önemli bir parçasıydı. Modern olimpiyatlarda güreş ilk Oyunlardan beri yer alır: 1896 Atina'da tek bir ağır sıklet grekoromen maç yapılmıştır. Serbest güreş ise ilk kez 1904 St. Louis Oyunları'nda programa girmiştir. Kadınlar serbest güreşte 2004 Atina'dan bu yana olimpiyatlarda yarışmaktadır.

Uluslararası güreşin yönetim kuruluşu, 1912'de kurulan ve 2014'te Birleşik Dünya Güreşi (UWW) adını alan federasyondur. Olimpik stillerin yanında UWW, grappling ve geleneksel güreş türlerini de çatısı altında toplar.

İki olimpik stil

Grekoromen güreş

Grekoromen güreşte belden aşağıya tutuş yapmak ve bacakları saldırıda kullanmak yasaktır. Güreşçiler yalnızca üst bedenle çalışır; bu yüzden göğüs göğüse mücadele, kol bağlamaları ve özellikle rakibi havaya kaldırıp savurmalar bu stilin en etkileyici anlarıdır.

Serbest güreş

Serbest güreşte bacaklara dalış, bacak tutuşları ve ayakla yapılan çelmeler serbesttir. Bu da daha hızlı, daha çok yönlü ve daha fazla ayak hareketi içeren bir güreş ortaya çıkarır. Serbest güreş becerileri, MMA'da rakibi yere indirmenin (takedown) temelidir.

Kurallar ve puanlama

Müsabakalar daire biçimli bir minderde, kilo kategorilerine göre yapılır. Rakibin iki omzunu aynı anda mindere değdirmek (tuş) maçı hemen bitirir. Tuş olmazsa puanlar belirleyicidir: rakibi yere indirmek, ters çevirmek, yüksek amplitüdlü atışlar ve pasif kalan rakibe verilen cezalar puan getirir. Ayrıntılı kurallar UWW tarafından belirlenir ve zaman zaman güncellenir.

Eğitim

Güreş antrenmanı kuvvet, patlayıcılık, dayanıklılık ve tekniği birlikte geliştirir. Isınma ve köprü çalışmalarının ardından eş ile teknik tekrarı, ayakta ve yerde güreş ("altta-üstte") ve kontrollü müsabaka yapılır. Kilo yönetimi de güreşçinin hayatının önemli bir parçasıdır; bunun sağlıklı yapılması için Dövüş Sanatı ve Beslenme yazımıza göz atabilirsiniz.

Türkiye'de güreş

Olimpik güreş Türkiye'de Türkiye Güreş Federasyonu tarafından yönetilir. Güreş, Türkiye'nin olimpiyat tarihindeki açık ara en başarılı branşıdır: Paris 2024 öncesinde Türkiye'nin kazandığı 104 olimpiyat madalyasının 66'sı güreşten gelmişti. Türkiye'nin olimpiyatlardaki ilk madalyası da 1936 Berlin'de güreşte kazanılmıştır. Geleneksel güreşlerimiz olan Yağlı Güreş ve Karakucak ise Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu çatısı altındadır.

Sık sorulan sorular

Serbest ve grekoromen güreş arasındaki fark nedir?

Grekoromen güreşte belden aşağı tutuş ve bacakla saldırı yasaktır; yalnızca üst bedenle güreşilir. Serbest güreşte ise bacak tutuşları ve çelmeler serbesttir.

Tuş nedir?

Rakibin iki omzunu aynı anda mindere değdirmektir; maçı puan durumundan bağımsız olarak hemen bitirir.

Türkiye olimpiyatlarda en çok hangi branşta madalya kazandı?

Güreşte. Paris 2024 öncesinde Türkiye'nin 104 olimpiyat madalyasının 66'sı güreşten gelmişti.

Kaynaklar

• United World Wrestling: Greco-Roman wrestling, origins and facts
• Olympics.com: Greco-Roman wrestling rules and Olympic history
• Wrestling at the Summer Olympics (Wikipedia)
• Cumhuriyet: Türkiye'den 9 branşta 104 madalya
• CNN Türk: Türkiye'nin ilk olimpiyat madalyası

Bu yazı dovussanati.com editörlüğünde, yukarıdaki kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: 2026-11-07.